تبلیغات
بــــــــــرهان و عــــــــــرفان - تحصیل نسبت قطر به محیط دایره


   تحصیل نسبت قطر به محیط دایره


یكى از مسائل پراهمیت  تاریخى ریاضى , مسئله تحصیل نسبت  قطر به محیط دائره است  زیرا در نسبت  بین دو مقدار تجانس لازم است  چنان كه در صدر مقاله پنجم اصول اقلیدس بتحریر خواجه آمده است[ :  ( النسبة أییه احد مقدارین متجانسین عند الاخر](  تجانس این است  كه اگر یكى از آن دو مقدار خط است  آن دیگرى هم باید خط باشد , و اگر آن سطح است  این هم سطح باشد و اگر آن جسم است  این هم جسم باشد و اگر یكى از آن دو خط مستقیم است  دیگرى هم خط مستقیم باشد و اگر این قوس است  آن هم قوس باشد و اگر این كم متصل است  آن هم كم متصل باشد و اگر منفصل است  منفصل , چه میان خط و سطح و همچنین میان سطح و جسم و نیز میان مستقیم و منحنى و متصل و منفصل تجانس نیست  بنابراین قطر دائره خط مستقیم است  و محیط آن خط منحنى پس متجانس نیستند و در تحصیل نسبت  میانشان چه تدبیرى اندیشیدند و تقریبى بكار بردند كه نسبت  قطر را بمحیط 14 / 3 گفته اند ؟ آن تدبیر تكسیر دائره است  .

تكسیر در كتب  ریاضى بلكه در كتب  ادبى , بلكه در جوامع روایى ما هم بمعنى لغوى آن آمده است  و هم بمعنى اصطلاحى , معنى لغوى آن بسیار شكستن است  یعنى مبالغه در كسر است  كه یك  چیز را چنان بشكنند كه به پاره هاى خرد بسیار مبدل گردد نه این كه فقط دو پاره شود و تكسیر مفید مبالغه در موضوع رساله كه تكسیر دائره است  مراد است  , و اصطلاحى آن كه بالغوى آن بى شك  مناسبت  دارد به چند وجه آمده است  .
یكى از آن وجوه كه بسیار پراستعمال و رائج و دارج است  در خود علم تكسیر است  كه شعبه اى از علوم اعداد و حروف  و علوم غریبه است  كه پس از بسط كلمه و كلام به اقسام بسط , حروف  مبسوطه را به تكسیر صغیر و تكسیر متوسط و تكسیر كبیر به حسب  موارد حاجت  تكسیر مى كنند و خواص و فوائد و نتائج گوناگون بر آن ذكر كرده اند چنان كه در كتب  مربوطه آن به تفصیل مذكور است  .

منبع : یازده رساله فارسی


تاریخ : پنجشنبه 17 مرداد 1392 | 12:44 ب.ظ | نویسنده : میرزا | نظرات

  • paper | پرشین تم | خرید بک لینک