تبلیغات
بــــــــــرهان و عــــــــــرفان - مراتب طهارت از نظر علامه حسن حسن زاده آملی



مراتب طهارت از نظر علامه حسن حسن زاده آملی


((در مراتب طهارت گوییم كه طهارت ارواح و قلوب موجب مزید رزق معنوى و قبول عطایاى الهیه على ما ینبغى است و یرزقه من حیث لا یحتسب . و طهارت صورت - به حكم تبعیت عالم صور مر ارواح را در وجود و احكام - مستلزم مزید رزق حسى است . لذا هم طهارت ظاهره باید و هم طهارت باطنه .
اما طهارت ظاهره :
طهارت بدن از ادناس و قاذورات ، و طهارت حواس از اطلاق و رها كردن آنها در ادراكاتى كه نیاز بدانها نیست .
طهارت اعضاء از اطلاق و رها كردن آنها در تصرفات خارج از دائره اعتدال كه به حسب شرع و عقل معلوم است . و به خصوص لسان را دو طهارت است یكى صمت از ما لا یعنى ، و دیگر مراعات عدل در آنچه كه از آن تعبیر مى كند نه به نقص بیان درباره آن جائز باشد، و نه وصفش بدانچه كه موصوف بدان نیست .
طهارت ظاهره در مراتب قواى عملیه نفس مرتبه تجلیه است كه نفس قوى و اعضاى بدن را به مراقبت كامله در انقیاد و اطاعت احكام شرع و نوامیس الهیه وارد نموده كه اطاعت اوامر، و اجتناب از منهیات شرعیه را به نحو اكمل نماید تا پاكى صورى و طهارت ظاهریه در بدن نمایان شود و در نفس هم رفته رفته خوى انقیاد و ملكه تسلیم براى اراده حق متحقق گردد و براى حصول این مرتبه علم فقه بر طبق طریقه جعفریه كافى و به نحو اكمل عهده دار این امر است . فقه مقدمه تهذیب اخلاق و اخلاق مقدمه توحید است .
اما طهارت باطنه :
طهارت خیال خیال از اعتقادات فاسد و از تخیلات ردى ، و از جولانش در میدان آمال و امانى . و طهارت ذهن از افكار ردى و از استحضارات غیر واقع غیر مفید.
و طهارت عقل از تقیید به نتائج افكار در آنچه كه اختصاص به معرفت حق سبحانه و معرفت غرائب علوم و اسرارى كه مصاحب فیض منبسط او بر ممكنات است .
و طهارت قلب از تقلبى كه تابع تشعب است و تشعب نیز بسبب تعللاتى است كه موجب تشتت عزم و اراده مى گردد. و قلب را هم واحد باید.
امیر (علیه السلام ) فرمود: قلوب العباد الطاهرة مواضع نظر الله سبحانه فمن طهر قلبه نظر الله الیه . و فى الكافى (ص 13 ج 2 معرب ) باسناده عن سفیان بن عینیة قال : ساءلته - یعنى ابا عبدالله (علیه السلام ) عن قول الله عزوجل الا من اءتى الله بقلب سلیم ؟ قال : القلب السلیم الذى یلقى ربه و لیس فیه احد سواه .
و طهارت نفس از اغراضش بلكه از عین خودش كه خمیره آمال و امانى و كثرت تشوقات است .
و طهارت روح از حظوظ شریفه اى كه مر جواز حق تعالى است چون معرفتش و قرب و مشاهدتش و دیگر انواع نعیم روحانى و بقول شیخ در نمط تاسع اشارات در مقامات العارفین : من آثر العرفان للعرفان فقد قال بالثانى و به این نظر علم حجاب باشد و این وجه دیگر است در معنى العلم حجاب الله الاكبر، آرى .

تو بندگى چو گدایان بشرط مزد مكن   كه خواجه خود صفت بنده پرورى داند 

سپس طهارت حقیقت انسان و نیز طهارت سر او و طهارت خاصه انسان كه اعلى المراتب طهارات است را مطرح فرمود. غرض آن است فرقان را مس ظاهرى با انواع گوناگون آن نیاز است ولى براى مس ‍ قرآن كه همان مقام جمعى احدى حقایق فرقانیه است ، انواع طهارت باطن لازم است كه تا با آن حقایق اتحاد وجودى برقرار شود.



تاریخ : دوشنبه 17 تیر 1392 | 12:52 ب.ظ | نویسنده : میرزا | نظرات

  • paper | پرشین تم | خرید بک لینک